Działalność bez rejestracji? Tak! To możliwe w 2020 roku.

Działalność bez rejestracji? Tak! To możliwe w 2020 roku.

Nikt nie spodziewał się takiego obrotu spraw, jakie przyniosła nam pandemia w marcu 2020. Początkowo z koronawirusem zmagało się jedno miasto i to w dodatku na innym kontynencie, więc nie za bardzo czuliśmy zagrożenie i nadciągający kryzys. Jednak stało się inaczej. Niemal cały świat został zamknięty w domach (niedziałające szkoły, przedszkola, żłobki, zakłady pracy, niektóre sklepy) i objęty zakazami m.in. przemieszczania się. Grasująca pandemia niesie za sobą ogromny kryzys i wszyscy będziemy musieli się z nim zmierzyć. Podobno po burzy zawsze wychodzi słońce, zatem i tym razem, kiedy wszystko wróci do normy, przyjdzie czas na podreperowanie naszego budżetu. Jedni wrócą do pracy na etacie, a inni spróbują siły we własnym biznesie.

 

Czy to prawda, że nie trzeba rejestrować działalności?

Tak. Można działać bez rejestrowania w firmy w CEIDG. A co najważniejsze – bez opłacania składek ZUS! To świetna wiadomość dla tych, którzy dopiero raczkują w temacie biznesowym i chcą na początku zbudować bazę klientów, by rozwinąć skrzydła. To dobre rozwiązanie także dla osób, które chcą przetestować swój pomysł na biznes i szukają sposobów na rozwinięcie branży. W kwietniu 2018 roku weszła ustawa umożliwiająca prowadzenie działalności nierejestrowanej lub nierejestrowej. Z czym to się je i co to oznacza dla młodych przedsiębiorców już za chwilę. Najpierw ustalmy, jak to jest, kiedy jednak działalność trzeba zarejestrować.

 

Jak założyć własną firmę?

Ustawa Wilczka. Osobom fizycznym niewiele to mówi, ale przedsiębiorcom pewnie spędza sen z powiek. Jest to ustawa z 1988 roku, w myśl której wprowadzono obowiązek rejestrowania działalności gospodarczej w rejestrze CEIDG. Jak założyć własną działalność gospodarczą?

  • Złożyć wniosek CEIDG
  • Zarejestrować firmę w Urzędzie Statystycznym
  • Zarejestrować firmę w Urzędzie Skarbowym dla celów podatku VAT i podatku dochodowego
  • Zarejestrować firmę w ZUS
  • Zgłosić do PIP i Sanepidu (jeżeli zatrudniamy pracowników)
  • Wybrać metodę rozliczania firmy
  • Otwarcie rachunku bankowego pod działalność

Tak to wygląda, kiedy decydujemy się otworzyć i zarejestrować własną działalność gospodarczą od strony prawnej. A co w przypadku, kiedy nasza firma ma niewielki przychód i nie stać nas na opłacanie ZUS-u? Jest na to rozwiązanie!

Działalność nierejestrowana.

Zacznijmy od początku, czyli co to w ogóle jest i na czym polega działalność nierejestrowana? Reguluje ją prawo dla przedsiębiorców, a dokładniej artykuł 5, który brzmi następująco: „Nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2017 r. poz. 847 oraz z 2018 r. poz. 650), i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej”. Spełniając powyższe warunki, nie musimy rejestrować firmy, ponieważ nasza działalność nie będzie uznawana za działalność gospodarczą.

 

Do rzeczy! Na czym polega działalność nierejestrowana?

Działalność bez rejestracji daje możliwość uzyskania przychodu bez obowiązku rejestrowania działalności. Należy spełnić kilka warunków, a pierwszy z nich dotyczy czystej karty, jeżeli chodzi o przeszłość biznesową. Z działalności bezrejestrowej mogą skorzystać wszyscy ci, którzy w ciągu ostatnich 60 miesięcy (5 lat) nie prowadzili firmy. Należy także pamiętać o limicie przychodów. W tej sytuacji przychód miesięczny z prowadzenia działalności bez rejestracji wynosi 50% minimalnego wynagrodzenia w danym roku. Wzrost o ponad 15% pensji w 2020 roku spowodował, że wynosi ona 2600 brutto. Zatem dla osób chcących skorzystać z możliwości nierejestrowania swojej firmy limit przychodów to 1300 zł.

 

Co w sytuacji, kiedy zaczniemy zarabiać więcej i przekroczymy ten limit?

Z takiej sytuacji nie ma ucieczki i należy naszą działalność zarejestrować. W przypadku przekroczenia limitu staje się ona działalnością gospodarczą od dnia, w którym nastąpiło to przekroczenie. Czyli musimy firmę zarejestrować w CEIDG oraz w ZUS-ie. Krok po kroku, co należy zrobić, znajdziesz na początku artykułu. Taka prognoza brzmi przygnębiająco, ponieważ wiąże się to z dodatkowymi i niemałymi kosztami, jednak tak naprawdę to dobra wiadomość! Zaczęliśmy zarabiać więcej i biznes się rozkręca!

 

Czyli co możemy robić, mając działalność nierejestrowaną?

Mając działalność nierejestrowaną, możemy robić to samo, co robi przedsiębiorca z działalnością gospodarczą. A do tego nie musimy odprowadzać składek ZUS ani rejestrować firmy w CEIDG. Jedyne co, to bardzo uważnie pilnujmy progu przychodów, bo o ich przekroczenie niezwykle łatwo. Mając ten rodzaj działalności, możemy: świadczyć usługi osobom lub innym firmom, sprzedawać produkty, wystawiać rachunki, mieć papier, pieczątki i wizytówki oraz używać nazwy handlowej.

 

Różnice pomiędzy działalnością nierejestrowaną a działalnością gospodarczą.

Działalność nierejestrowana ma kilka zalet i może się świetnie sprawdzić na początku naszej biznesowej drogi, przede wszystkim:

  • Nie płacimy comiesięcznych składek ZUS.
  • Nie trzeba rejestrować firmy w CEIDG.
  • Brak konieczności rejestracji firmy w ZUS-ie i US.
  • Łatwość kontroli oznacza, że nie ma potrzeby zatrudniania księgowej, co pozwoli zatrzymać w naszej kieszeni kolejne kilka złotych.
  • Można dorobić po godzinach bez ponoszenia dodatkowych kosztów.

Niestety 1300 zł to niewiele i raczej się za to nie utrzymamy, więc ten rodzaj dochodów powinien być tylko dodatkiem (bez przeszkód można łączyć pracę na etacie z prowadzeniem działalności nierejestrowanej). Potraktujmy to jako sposób na przetestowanie i sprawdzenie naszego biznesplanu lub czas, w którym budujemy bazę klientów.

 

Przejście z działalności nierejestrowanej na działalność gospodarczą.

Dzieje się tak w sytuacji, kiedy przekroczymy próg przychodu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia (w roku 2020 jest to 1300 zł). Wtedy jesteśmy zmuszeni, by działalność zarejestrować. Czy możemy zgłosić naszą działalność mimo nie przekroczenia magicznej granicy 1300 zł? Oczywiście, że tak. Jeśli tylko zechcemy, to w każdej chwili można zgłosić i zarejestrować nasz firmę, nawet jeżeli nie wychodzimy poza wspomniany wcześniej próg przychodu. Nie ma przeszkód, aby zmienić naszą działalność z nierejestrowanej na gospodarczą.

 

Jakie są wykluczenia z prowadzenia tego typu działalności? Czy są branże, które nie mogą skorzystać z nie rejestrowania swojej firmy?

Przy większości rodzajach działalności śmiało można prowadzić je jako te nierejestrowane. Należy jednak pamiętać, że istnieją pewne wykluczenia i przed rozpoczęciem realizacji naszego planu biznesowego warto to sprawdzić. Niestety, nie wszystkie typy działalności kwalifikują się do możliwości skorzystania z nie rejestrowania swojej firmy. Mowa tutaj o wszystkich zawodach i branżach, które wymagają:

  • Wpisu do działalności regulowanej
  • Koncesji
  • Zezwoleń

Pewne grupy działalności wymagają określonych działań i regulacji, nie można zatem prowadzić firmy bez rejestracji w oparciu o te branże. Pełen i aktualny spis rodzajów działalności wymagających koncesji, zezwoleń lub wpisu do rejestrów można znaleźć na stronie ministerstwa. [https://www.biznes.gov.pl/pl/firma/zezwolenia-koncesje-wpisy-do-rejestru/chce-uzyskac-zezwolenie-koncesje-wpis-do-rejestru-dzialalnosci-regulowanej54/dzialalnosc-wymagajaca-koncesji-zezwolen-i-wpisow-do-rejestrow] Jeżeli nie znajdziemy tam naszej działalności, to nie ma przeciwwskazań, aby prowadzić działalność nierejestrowaną.

 

Pułapki prowadzenia działalności nierejestrowanej.

Nic przecież nie jest kolorowe od A do Z. Jak wszędzie, tak i również tu możemy spodziewać się kilku czyhających na nas pułapek. Pierwsza z nich to warunek samodzielności. Oznacza to, że prowadzimy działalność nierejestrowaną wyłącznie samodzielnie. Nie ma możliwości prowadzenia jej np. w formie spółki, a co za tym idzie – dzielenia wymaganego progu na pół. Nie wypali zatem pomysł podziału przychodów na siebie i na wspólnika, by nie przekroczyć 1300 zł. Kolejna pułapka to właśnie kasa. Czyli nieprzekroczenie kwoty 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę. I tutaj pamiętajmy, że przychód należny to nie to samo co dochód! Nie jest to kwota, którą możemy zarobić, tylko suma, jakiego przychodu nie możemy przekroczyć. Przykładowo: sprzedajemy ręcznie robiony wazon za 100 zł. Koszt wysyłki to 50 zł. Co to dla nas znaczy? Do naszego przychodu wliczamy i cenę wazonu i wysyłki, czyli 150 zł, mimo iż tak naprawdę zarobiliśmy 100 zł. Pułapka numer trzy: brak ubezpieczenia. To, że prowadzimy działalność, nie znaczy, że jesteśmy ubezpieczeni. Przecież nie płacimy składek ZUS. Dlatego warto wspomnieć, iż ten rodzaj działalności sprawdzi się jako dorabianie po godzinach. Przypomnijmy: można prowadzić działalność nierejestrowaną, pracując na etacie. Kolejna pułapka to brak możliwości dofinansowania. Tak jak w przypadku działalności gospodarczych można liczyć na dodatkową kasę na rozwój biznesu (z Urzędu Pracy, z Unii Europejskiej lub z innych programów wspierających przedsiębiorców), tak w przypadku działalności nierejestrowanej musimy liczyć na siebie.

 

Dokumenty, papiery, rachunki. Co potrzebujemy, by prowadzić działalność nierejestrowaną?

No właśnie. Co jest potrzebne, by prowadzić taką formę działalności. Skoro nie jest rejestrowana, to czy musi być ewidencjonowana? Nie ma nałożonych zasad i regulacji jak prowadzić dokumentację, posiadając działalność nierejestrowaną. Jednak w jakiś sposób musimy śledzić nasze przychody, dlatego najlepiej sprawdzi się wystawianie rachunków lub faktur. Tak, faktury także możemy wystawiać. Jak mają one wyglądać to za chwilę. Jeszcze jedna ważna rzecz, nad którą zastanawiają się przedsiębiorcy. A mianowicie chodzi o koszty. Dobrze by było zbierać wszystkie dowody wskazujące na poniesienie przez naszą działalność (mowa cały czas o tej nierejestrowanej) kosztów. Śmiało możemy brać faktury wystawione na nasze dane. Przyda nam się to do rozliczenia PIT, gdzie będziemy mogli wykazać nie tylko nasze przychody, ale i koszty.

 

Jak powinien wyglądać wystawiony rachunek i /lub faktura.

Chcąc udokumentować sprzedaż, możemy wystawić rachunek, a jeżeli nasz kontrahent sobie tego zażyczy, to możemy wystawić nawet fakturę. Co w takim razie musi znajdować się na takich dokumentach? Zgodnie z art. 109 ust. 1, rachunek powinien zawierać:

  • Datę wystawienia
  • Numer porządkowy np. 1/2020
  • Nazwę usługi
  • Nazwę sprzedawcy i nabywcy
  • Kwotę do zapłaty.

Prowadząc działalność nierejestrowaną, możemy także wystawić fakturę, ta z kolei powinna zawierać następujące dane:

  • Numer porządkowy
  • Datę wystawienia
  • Nazwę sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy
  • Nazwę usługi lub towaru
  • Miarę/liczbę towarów lub w przypadku usług-zakres
  • Informację o zwolnieniu podmiotowym
  • Cenę za jednostkę towaru/usługi
  • Cenę do zapłaty ogółem.

Faktura, którą wystawiamy, nie będzie zawierała kwoty i stawki VAT. W pole w tabeli zatytułowanej „VAT” należy wpisać zw (zwolniony).

Warto zaznaczyć i przypomnieć, że zgodnie z art. 113 ustawy o VAT, osoba, która prowadzi działalność nierejestrowaną, jest zwolniona z VAT (próg sprzedażowy nie przekroczy 200 tys. zł, zatem jest to zwolnienie podmiotowe).

 

Czy działalność nierejestrowana jest zwolniona z podatku?

Niestety nie. To, że nie rejestrujemy naszej działalności w CEIDG oraz ZUS nie zwalnia nas z podatków. W tym przypadku sami musimy złożyć PIT-36, a nasze przychody wpisać w pole „inne źródła”. Pamiętajmy o wpisaniu kosztów (wyżej zostało wspomniane, dlaczego warto zachowywać rachunki). Można skorzystać z gotowych formularzy dostępnych na stronie Ministerstwa Finansów i po uzupełnieniu przychodów i kosztów, dochód powinien uzupełnić się sam.

 

Jak jeszcze można zaoszczędzić na opłacaniu ZUS?

No dobrze, spełniamy wszystkie konieczne warunki, by prowadzić działalność nierejestrowaną. Zbliżamy się do progu 1300 zł i już za momencik będziemy zmuszeni zakładać działalność gospodarczą i opłacać ZUS. Warto w takiej sytuacji sprawdzić dostępne ulgi dla początkujących przedsiębiorców. Można skorzystać z ulgi na start, czyli przez 6 miesięcy płacimy tylko składki zdrowotne. To kolejna oszczędność i czas na rozkręcenie się naszego biznesu! Wcześniejsze prowadzenie działalności nierejestrowanej nie blokuje nam możliwości skorzystania z tej ulgi.

 

O czym należy pamiętać, decydując się na działalność nierejestrowaną?

Taka forma działalności jest świetną alternatywą, dla osób chcących spróbować własnego biznesu, jednak nie są pewni, czy od razu uda im się osiągać oczekujące dochody. Pamiętajmy, że możemy prowadzić taką działalność jako uzupełnienie pracy na etacie i to jest super! Pilnujmy progu przychodów, czyli 50% minimalnej płacy. W tym roku mamy wzrost wynagrodzenia, więc próg dla działalności nierejestrowanej to 1300 zł. Wykujmy na blachę, że przychód należny to nie dochód. Jak to pomieszamy, to nici z naszej działalności nierejestrowanej. Raz, dwa przekroczymy odpowiednie kwoty i będziemy musieli zakładać działalność gospodarczą. Samodzielność, czyli nie zakładamy działalności nierejestrowanej z koleżanką lub kolegą. Zbieramy dokumenty potwierdzające nasze koszty. Możemy wystawiać rachunki/faktury, a na koniec rozliczamy PIT. Brzmi prosto? Zatem do dzieła!

Comments